Ubuntu MATE 15.10 hakkındaki görüşlerim ve önerilerim

Uzun süreli bir Fedora MATE kullanıcısı olarak son zamanlarda yaşadığım bazı sorunlar nedeniyle farklı bir dağıtım arayışına girmiştim.

Elementary OS dahil birçok dağıtımı denedikten sonra arkadaşlarıma ve müşterilerimize önerdiğimiz Ubuntu MATE‘i tekrar denemeye karar verdim.

Fedora, son derece hızlı güncellenen ve başarılı bir işletim sistemi. Red Hat Enterprise Linux (RHEL) tarafından desteklenmesi ve aslında RHEL dağıtımları açısından bir deneme ortamı olması nedeniyle özellikle çekirdek (Linux Kernel) güncellemeleri ve diğer kritik güvenlik güncellemeleri hemen yayınlanıyor. Bu durum da zaman zaman stabilite sorunlarına yol açıyor.

Bu hıza ihtiyacım olmadığına, stabilitenin benim açımdan daha önemli olduğuna karar verdim.

Herşeyden önce Ubuntu MATE (15.10) kurulumu tamamıyla sorunsuz gerçekleşti. Ardından benim açımdan önemli uygulamaları kurdum ve test ettim, tümü başarıyla çalıştı.

Zaman zaman ihtiyaç duyduğum bir HTML editörü olan KompoZer resmi Ubuntu depolarından çıkarıldığı için Ubuntu topluluğunun yardım sayfalarında bulduğum bir yöntemle KompoZer’i de kurabildim.

Yeni bir sabit disk üzerine kurulum yaptığımdan, bir önceki diskimi USB portu üzerinden bağlayıp tüm verilerimi ve ayarlarımı Ubuntu MATE’e aktardım.

Yazıcı ayarlarımı kopyalamak da son derece kolay oldu. Eski diskimdeki /etc/cups klasörünü ve ev dizinim altındaki .hplip klasörünü yeni diske aktarınca işlem tamamlandı (ayrıntılı bilgi için buraya tıklayabilirsiniz)

Bu yazı zaman zaman güncellenmeye devam edecek…

Marmara Üniversitesi Özgür Yazılım Semineri Sunum Notları

12.12.2014 tarihinde Marmara Üniversitesi Mühendislik Fakültesinde gerçekleştirdiğim “Özgür Yazılım ve GNU/Linux” konulu seminere ait  sunum belgesine aşaıdaki bağlantıya tıklayarak ulaşabilirsiniz.

ekopc_marmara_uni_sunum_2014_12_12

Xubuntu 11.10 (Onerici Ocelot) kurulum ve izlenimlerim

Henüz bugün yayınlan Xubuntu 11.10‘u indirdim, CD’ye kaydettim ve bilgisayarıma kurdum. Bildiğiniz üzere Xubuntu, Ubuntu’nun Unity (ve Gnome) yerine XFCE masaüstünü kullanan daha hafif ve hızlı (gerçekten çok hızlı çalışıyor!) bir sürümü. Tamamıyla Ubuntu ile aynı paketleri paylaşıyor masaüstü yöneticisi dışında.

Kurulum süreci “çocuk oyuncağı” denecek kadar basit geçti. Kurmadan önce Live CD’den çalıştırmanızı, açılışta Türkçe’yi seçmenizi ve internet bağlantınızı kurmuş ve test etmiş olmanızı tavsiye ederim.

Kurulumun başında otomatik güncellemeler ve mp3 gibi kısıtlı lisanslara izin verecek iki kutucuğu işaretlemenizi de öneririm.

Kurulumdan sonra ilk yaptığım şey ilk kez uzun süre kullanmayı planladığım XFCE masaüstüne biraz zaman ayırıp beğenime göre düzenlemek oldu.

Ardından Ubuntu Yazılım Merkezini kullanarak LibreOffice kurdum. LibreOffice’i kurduktan sonra Türkçe dil dosyalarını (Turkish Language Pack) ve Zemberek eklentisini de kurun mutlaka. Ayrıca libreoffice-gtk kurarsanız LibreOffice’in görselliği daha çarpıcı olacaktır.

Şu ana dek Xubuntu ile bir sıkıntı yaşamadım. Bazı Gnome uygulamalarının eksikliğini hissetmiş olabilirim ancak genel durum iyi…

Ubuntu 11.10 (Oneiric Ocelot) çıktı!

GNU/Linux işletim sistemlerinden en yaygın kullanılanı Ubuntu’nun yeni sürümü 11.10 (Oneiric Ocelot) bugün yayınlandı.

11.04 sürümünden itibaren kullanıcı arabirimini Unity ile değiştiren Ubuntu bu nedenle birçok kullanıcı ve geliştirici tarafından ciddi biçimde eleştirildi.

Eleştirilerin büyük bölümü de Gnome projesine yöneltildi. Klasik masaüstü kavramını alt üst ederek kullanıcı alışkanlıklarını değiştiren (içinden çıkılamaz hale getiren) yeni Gnome Shell ve Unity, XFCE ve LXDE gibi alternatif masaüstlerinin önünü açtı.

İlk kez Ubuntu kuracaklara Ubuntu’nun XFCE masaüstü sürümünü (Xubuntu) öneririm.

Hangi Linux Dağıtımı?

Aşağıdakine benzer sorular müşterilerimiz tarafından sıkça gündeme geliyor;

“GNU/Linux kullanımı kolay mıdır?”

“GNU/Linux kurunca sürücü problemi yaşar mıyım?”

“Hangi GNU/Linux dağıtımını kullanmalıyım?”

Evet, GNU/Linux kullanımı kolaydır. Birkaç sene önce “kullanıcı” seviyesindeki birine bunu söylemek pek mümkün değildi ancak durum artık çok farklı.

Sürücü konusunda gelince; GNU/Linux dağıtımlarının temelini oluşturan Linux çekirdeğinin (kernel) güncel sürümleri, piyasada satılmakta olan bilgisayarların neredeyse tümünü sorunsuz olarak çalıştırabilecek sürücüleri bünyesinde barındırmaktadır. Kısaca; Güncel GNU/Linux dağıtımlarının hiçbirinde sürücü problemi yaşamazsınız.

“Hangi dağıtım?” sorusunun yanıtı birden fazla. Benim önereceklerim;

“Yok ben kendim seçmek istiyorum!” derseniz, sorulacak sorulara vereceğiniz yanıtlar çerçevesinde size uygun dağıtımı önerecek bir araç var; Linux Dağıtım Seçicisi (Linux Distribution Chooser). Üstelik Türkçe!

Ubuntu Flash Eklentisi Problemi Çözümü

Uzunca bir süredir Ubuntu 10.10 Maverick sürümünü kullanıyorum. Başımı ağrıtan son bir konu Firefox altında Flash eklentisinin (plugin) sürekli çökmesi ve ekranda çöken Flash SWF dosyasının hayalet görüntüsün kalmasıydı.

Flash üzerine kurulu sitelerin çalışmasını engellemesi bir yana o hayalet görüntüden kurtulmak için neredeyse makineyi kapatıp açmak gerekiyordu.

Çözüm basit. Bir çok şey denedikten sonra Flash-Aid adlı bir eklentiye rastladım. Bu eklentiyi kurdum, çalıştırdım ve sonuç mükemmel! Şimdilik sorun yok gibi.

Ubuntu altında Firefox Adobe Flash eklentisi sorununu nasıl çözerim diyorsanız hemen Flash-Aid‘i indirin, kurun, Araçlar -> Eklentiler -> Flash-Aid [Tercihler] ‘e tıklayın ve Execute butona basarak bu problemden kurtulun…

Ubuntu altında Microsoft Internet Explorer çalıştırmak…

Başlığı okuyunca “ne gerek var?” diye düşünenleriniz olabilir…

Bazı internet web uygulamaları, her nedense, internet explorer dışında hiçbir tarayıcıda çalışmayacak şekilde standart dışı tasarlanıyorlar.

Örneğin; Milli Eğitim Bakanlığının e-okul web uygulamaları hiçbir şart altında Firefox veya Chrome gibi tarayıcılarda çalışmıyor ! (lütfen bizim bir milli işletim sistemimiz -Pardus Linux- olduğunu ve internet explorer uygulamasının doğal olarak Pardus altında çalışmadığına da dikkat edin!)

Ubuntu veya diğer Linux dağıtımları altında internet explorer (6,7,8) kullanmak için türlü yöntemler mevcut. Google’da biraz araştırırsanız PlayOnLinux, IEs4Linux vb. yöntemlere ulaşıyorsunuz ama bunların hiçbiri benim makinemde (şu an Ubuntu 10.04 Lucid kurulu) işe yaramadı.

Ne yaptım ? Çok basit… VirtualBox kurdum (Uygulamalar -> Ubuntu Yazılım Merkezi : VirtualBox OSE)

VirtualBox’u çalıştırıp, 512 MB bellek ve 10 GB disk alanına sahip yeni bir sanal makine yarattım (Uygulamalar -> Sistem Araçları -> VirtualBox…)

Kullanmakta olduğum dizüstü bilgisayarımla birlUbuntu altında VirtualBox içerisinde çalışan Microsoft Windows XP Professionalikte Windows Vista Business ve Windows XP Professional lisanları da orijinal geldiği için yeni yarattığım sanal makineye bunu kurdum (böyle bir CD’niz var ve kurmayı başaramazsanız lütfen yazın, yardımcı olmaya çalışırım. İpucu; CD’nin bir ISO kalıbını çıkarmak ve onu sanal makinenize “bağlamak”.)

Orijinal bir Windows işletim sistemi lisansına sahip değilseniz Microsoft’un deneme amaçlı olarak yayınladığı internet explorer yüklü hazır Virtual PC imajlarını kullanabilirsiniz ! Şu adrese bakın.

Sanal makinenizi kurduktan ve üzerine XP yükledikten sonra internet explorer kullanımınıza hazırdır ! Bu yöntemin bir artısı ihtiyaç duyduğunuz diğer Microsoft Windows uygulamalarınızı da sanal makinenizde çalıştırabilmenizdir (tabii ki tam kurulum sonrası.)

Üstelik bu sanal Windows makinesi son derece de hızlı çalışıyor…

Kolay gelsin…

MS Outlook PST dosyalarını Thunderbird’e aktarmak (import)

Normal şartlar altında, Microsoft Outlook’a ait PST dosyalarını (ki bu dosyalar e-postaların yanı sıra kontaktlar ve takvim girdileri gibi diğer bilgileri de içeriyorlar) Mozilla Thunderbird e-posta istemcisine transfer etmek için makinenizde kurulu MS Outlook yazılımına ihtiyacınız var.

Ancak benim gibi Ubuntu (veya bir başka GNU/Linux dağıtımı) kullanıyorsanız ve bir köşede kalmış eski PST dosyanıza ihtiyaç duyuyorsanız işiniz biraz dolambaçlı.

Öncelikle transfer edeceğiniz PST dosyasını standart MBOX biçemine (formatına) çevirecek bir pakete ihtiyacınız var. Bu paketin adı “readpst”.

readpst’nin resmi internet web sitesine http://alioth.debian.org/projects/libpst/Libpst adresinden ulaşabilirsiniz. Ubuntu kullanıyorsanız “Uygulamalar” altından erişebileceğiniz “Ubuntu Yazılım Merkezi” aracılığı ile readpst’yi makinenize kurabilirsiniz.

MBOX biçemine dönüştüreceğiniz PST dosyanızı ev dizininizin uygun bir yerine kopyalayın (mesela; /home/isminiz/dosyalar/outlook.pst)

Ardından Donatılar -> Uçbirim’i çalıştırın ve aşağıdaki komutları uygulayın;

cd dosyalar
readpst outlook.pst

Bu komutların ardından readpst çalışmaya başlayacak… Aşamaları izleyebiliyorsunuz, PST dosyasınız büyükse ( > 1 GB) biraz uzun sürüyor.

Bu işlem başarıyla tamamlandıktan sonra http://nic-nac-project.de/~kaosmos/mboximport-en.html adresindeki sayfanın en altında bulunan bağlantıdan mbox dosyalarını içe aktarmak için gereken ImportExportTools Thunderbird eklentisini indirin (farenin sağ tuşuna tıklayarak farklı kaydet yapın.)

Thunderbird altında Araçlar -> Eklentiler menüsündeki “Kur…” tuşuna basın ve kaydettiğiniz .xpi dosyasını seçin. Eklenti kurulacak ve Thunderbird’ü yeniden başlatmanız istenecektir.

Bu aşamadan sonra önerim Thunderbird’de PST dosyanız için özel bir dizin oluşturmanızdır (mesela outlook.)

Bu dizin seçiliyken farenin sağ tuşuna basıp açılan pencereden “İçe/Dışa Aktar” menüsünden “mbox dosyasını içe aktar” seçeneğine tıklayın.

İçe aktarma yolu seçmenizi isteyen bir pencere açılacaktır. Bu pencerede “Bir yada daha fazla mbox dosyasını alt dizinleriyle birlikte içe aktar” seçeneğini işaretleyin ve “Tamam” tuşuna basın.

Az önce readpst’yi çalıştırdığınız dizini açarak ilgili MBOX dosyasını seçin ve “Aç” tuşuna basın (ben “Inbox” ve “Sent Items”ı aktardım.)

İşlem tamamlandığında tüm iletilerinizin seçtiğiniz Thunderbird dizinine aktarılmış olduğunu göreceksiniz.

Kolay gelsin…

Ubuntu 10.04 LTS (Lucid Lynx) hakkında

6 aylık periyodun ardından Ubuntu’nun uzun süreli destek (Long Term Support, LTS) sürümlerinin en yenisi olan Ubuntu 10.04 LTS (Lucid Lynx) indirilmeye hazır hale geldi.

Bir süredir yine bir Ubuntu türevi olan Linux Mint kullanıyordum kendi makinemde. Aslında bir önceki sistemimin Ubuntu ile sorun yaratması nedeniyle Linux Mint’e geçmiştim.

Yeni makinemde var olan malum işletim sistemini silip yerine Ubuntu 10.04’ü kurdum (önce Linux Mint kurdum geçici olarak). Kurulum son derece basit. Birkaç adımda yaptıklarımı özetlemek istiyorum:

  1. Yukarıda verdiğim bağlantıdan Lucid’in ISO dosyasını indirdim ve boş bir CD’ye yazdırdım (tabii henüz Linux Mint kuruluyken.)
  2. Ardından makinemde mevcut olan ev klasörümü root kullanıcısı hakları ile farklı bir klasöre (yedek) taşıdım (makinemde iki bölüm -partition- var. Bunlardan biri 100 GB’lik ana bölüm, yani “/”. Diğeri de 400 GB’lik “/home” bölümü.)
  3. Ubuntu CD’sini takarak makineyi yeniden başlattım.
  4. Ekran kartımı ve diğer donanımımı sorunsuz olarak tanıdı ve açıldı.
  5. Bu noktada internet bağlantı ayarlarını yapmanız ve internete bağlanmış olmanız önemli. Çünkü kurulum sırasında dil dosyalarını internet üzerinden indirmek isteyecek Ubuntu. İnternet bağlantısı bulamaz ise bu iş sonradan da yapılabiliyor ancak bayağı bir karın ağrısı yaşattığını söylemeliyim.
  6. Masaüstündeki kurulum bağlantısına tıklayarak kurulumu başlattım (kurulum sırasındaki ayrıntılara girmeyeceğim, detaylarda takılanlara yardımcı olabilirim.)

Kurulum bittikten sonra makineyi yeniden başlattım. /home/yedek klasörüne yedeklediğim dosyalarımı yeni ev dizinime taşıdım (kopyalamadım, kesip yapıştırdım, çok daha hızlı oluyor.)

http://www.winehq.org/download/deb adresindeki yönergeleri uygulayarak hala ihtiyaç duyduğum iki windows tabanlı programı çalıştırabilmek için gerekli olan Wine programının son sürümünü kurdum (depolardaki sürümde bir sorun var. Verdiğim adresteki son beta sürümü tavsiye ediyorum.)

Ardından http://appdb.winehq.org/appview.php?iVersionId=3214 yönergeleri uygulayarak Microsoft Office paketinden Excel’i (ve kullanmayacak olmama karşın sebeplerini az sonra anlatacağım saçma bir nedenle Winword’ü) kurdum.

Bu yönergelerdeki küçük bir eksikliği uçbirimden “winetricks dcom98” diyerek hallettim (dcom98’i kurmadan önce Excel tablolarında bulunan Visual Basic makroları çalışmıyor.)

Sonrasında Uygulamalar -> Wine -> Programlar -> Microsoft Office menüsünden öncelikle Word’ü çalıştırdım. Ekrana gelen pencerede ismimi ve ismimin baş harflerini girdim (önce Excel’i çalıştırınca bu pencere Excel başlangıç penceresinin ardında kalıyor, girilemiyor ve kilitlenip kalıyorsunuz!)

Winword’e bir kez girdikten sonra kapattım ve Excel’i çalıştırdım. Makrolarla dolu tablomu test ettim, çalışırlığını gördükten sonra rahat edebildim 🙂

Bunun ardından yine bir Windows programı olan Notepad++’ı indirdim ve kurdum. Zaten onun kurulumu son derece basit.

Ubuntu’nun Yazılım Merkezinden de (Uygulamalar -> Ubuntu Yazılım Merkezi) FileZilla’yı aratıp kurdum. Ardından http://nightly.geany.org/debian/ adresinden son zamanlardaki diğer favori yazılımcı editörüm olan Geany’yi indirip kurdum.

Geany hızlı kodlamaya elverişli ve IDE özellikleri barındıran kaliteli bir editör. Henüz geliştirilme aşamasında olmasına karşın editör bileşeni olarak tıpkı Notepad++’ta olduğu gibi Scintilla’yı kullandığı için gündelik olarak kullanılabilir durumda.

FileZilla’dan da görüntüleme ve düzenleme aracı olarak Geany’yi ayarlayınca işlem tamamlanmış oldu.

Beni rahatsız ettiği için Ubuntu 10.04’te pencerelerin soluna taşınmış bulunan küçültme, büyütme ve kapatma düğmelerini sağa taşıdım. Bunu yapmak yani pencere büyütme, küçültme ve kapatma düğmelerini sağ tarafa kaydırmak için aşağıdaki adımları uyguladım:

  1. Öncelikle Alt-F2 tuşlarına basıp uygulama çalıştırıcıyı başlattım.
  2. Açılan kutucuğa “gconf-editor” yazarak “Çalıştır” tuşuna bastım.
  3. Sol taraftaki seçeneklerden Apps -> metacity -> general seçeneğini açtım.
  4. Pencerenin sağ tarafındaki “button_layout” girdisini çift tıklayarak açtım.
  5. Açılan minik penceredeki “değer” kutucuğuna “menu:minimize,maximize,close” yazdım ve “Tamam”a tıkladım.
  6. Ve düğmeler olması gereken yerlerine döndü !

Şu ana dek Ubuntu 10.04 hakkında son derece olumlu izlenimler edindim. Makinenin açılışı son derece hızlandı (~  25 sn.). Phoronix testlerinin de işaret ettiği gibi disk erişimi (ext4 dosya sistemi kullanıyorum) inanılmaz hızlı. Büyük dosyaları kopyalarken özellikle çok başarılı.

Bu aşamalar bitince sıkça yararlandığım bazı yazılım depolarını yazılım kaynaklarım arasına ekledim (playdeb, getdeb gibi…) Bu şekilde, bir kez kurulan bir yazılımın yeni güncellemelerini takip etmek zorunda kalmıyorsunuz. Güncelleme Yöneticisi sizin için bu takipleri yapıyor…

Ana işletim sistemim olarak uzun süre kullanmayı planlıyorum Lucid’i. Hatta üzerinde hazır olarak kurulmuş ve gerekli ayarlamaları yapılmış Lucid yüklü bilgisayarların ekopc.com üzerinden satışı için de bir çalışma yapmayı planlıyoruz.

Şimdilik benden bu kadar. Yorumlarınız ve sorularınız olursa yanıtlamaya çalışacağım…